Youtube – Een kijkje bij “de ander”.

Sinds het begin van de corona crisis wordt ons verteld vooral binnen te blijven, in onze eigen bubbel. Voor iemand zoals ik die leeft van mensen uít hun eigen bubbel halen is dat best lastig. Hoe breng je mensen samen als je niet samen mag komen? Hoe geef je mensen een kijkje in het leven van de ander als je thuis moet blijven en niet mag samenkomen?

Een van de manieren om dit toch te bereiken is via (social) media. Door mijn contacten is het voor mij betrekkelijk makkelijk om achter de schermen te kijken. Plekken die voor een ander misschien ongezien blijven. Wie heeft er bijvoorbeeld wel eens een kijkje in een moskee genomen? Of gehoord over joodse mindfullness?

Aan het filmen bij Ons’ Lieve Heer op Solder

Door deze ontmoetingen en plekken te filmen en op mijn YouTube kanaal te plaatsen hoop ik mensen toch nog een vorm van ontmoeting te geven. Wat zouden jullie graag willen zien? Waar willen jullie meer over weten? Laat het me weten in de comments of een privé bericht!

Huidhonger en koosjere sex

Huidhonger, een woord waar ik voor de coronacrisis nog nooit van gehoord had. Terwijl ik door mijn werk en studie toch al jaren overtuigd ben van het belang van goed fysiek contact. De liefde voor mijn vrienden toon ik onder andere door het geven van knuffels. Iets wat ik heel erg mis in deze tijden. Hoewel in elke relatie tussen mensen woorden en (kleine) gebaren veel kunnen doen en belangrijk zijn, is een fysiek relatie voor mij, en voor vele anderen, toch dé manier om echt in verbinding te komen met de ander.

            Dit geldt misschien nog wel meer voor de romantische liefde. In een relatie moet sprake zijn van goede communicatie, en daarbij is een fysieke relatie essentieel. Dit kan gaan over lekker samen op de bank onder een deken kruipen, een blik van verstandhouding, een knuffel als je je niet lekker voelt maar zeker ook over het seksuele aspect. Iemand die hier uitgebreid onderzoek naar gedaan heeft is rabbijn Shmuley Boteach. Hij schreef hier verschillende boeken over waarvan het boek Kosher Sex het meest bekende is. En niet alleen vanwege de pakkende titel.

page1image2613518608

 In zijn boek gaat hij uitgebreid in op wat er in de joodse traditie gezegd wordt over intimiteit en seksualiteit. Iets waar ik zelf ook veel onderzoek naar gedaan heb. Kernpunt van zijn betoog hierin is dat het belang van een goed seksleven de basis is voor een goed huwelijksleven. Hierbij zijn er (bijna) geen taboes. Inventiviteit in de slaapkamer wordt juist ten zeerste aangemoedigd, zolang beide partners zich hier comfortabel bij voelen natuurlijk.

Hoewel beide partners hierin een rol vervullen krijgt de vrouw een speciale status. De man heeft de verplichting om de vrouw genot te geven in de slaapkamer. Seks zonder plezier voor de vrouw wordt gezien als mishandeling. Daarnaast mag de vrouw altijd weigeren. De man mag, afhankelijk van zijn beroep, maar korte tijd weigeren. Anders kan dit reden zijn tot scheiding. Iets wat al in de Tora werd genoemd 

Binnen veel religies is seksualiteit iets wat vooral nodig is voor de voortplanting. Boteach beargumenteert juist dat door een goede, bevredigende seksuele omgang je relatie versterkt kan worden. Als je die niet hebt krijg je niet die extra goddelijke vonk in je relatie. Seks is iets heiligs, iets wat essentieel is. Ook als je geen kinderen (meer) kan of wil krijgen. 

Sommige stukken van het boek van Boteach spreken mij minder aan. Zo is de rol van de vrouw in een relatie tamelijk passief. Ook gaat hij enkel uit van seks binnen het huwelijk en voor hem is dat dus binnen een heteroseksuele relatie. Hij benoemt hierbij overigens wel dat je je pas moet uitspreken tegen homoseksualiteit als je je aan alle andere mitswot houdt. Iets wat natuurlijk bijna onmogelijk is in deze moderne samenleving.

Boteach sluit voor mij op sommige vlakken dus niet helemaal aan maar ik gebruik zijn boek wel als inspiratie en naslagwerk. En voor de mensen die meer willen weten over de liberale interpretatie van deze wetten… Binnenkort komt er bij Pardes een cursus over seksualiteit van mijn hand, dus let vooral op aankondigingen op de website 😉

          

Dit artikel verscheen eerder op: http://www.stichtingpardes.nl/algemeen/194/Leerhuis-online.html

Vrijheid van meningsuiting?!

Twee weken geleden schreef ik voor Crescas een column naar aanleiding van de moord op de Franse leraar Samuel Paty en de reacties hierop op social media. De kern van mijn boodschap was dat het belangrijk is zorgvuldig om te gaan met vrijheid van meningsuiting. Als je cartoons toont, zoals Samuel Paty deed, om het gesprek aan te gaan of om problemen aan de kaak te stellen, moet dat altijd kunnen. Het is echter niet nodig om cartoons te laten zien puur en alleen om mensen te kwetsen en ‘omdat het kan’.

De reacties op mijn column, vooral via FB, waren heftig. Ik werd beschuldigd van “blaming the victim” en het inperken van vrijheid- van meningsuiting. Iets wat totaal niet mijn bedoeling was. Allereerst is geweld nóóit, maar dan ook nóóit, de oplossing. Als je het niet met iemand eens bent of als iemand je kwetst, kan je dat op een vreedzame manier laten weten. (Iets wat zover ik weet gebeurde bij de demonstratie in Arnhem of bij opiniestukken die in de media voorbijkwamen).

Je moet alles bespreekbaar kunnen maken. Of het gaat over antisemitisme, homohaat, islamhaat of juist angst of kritiek op ‘de ander’. Ik vertel ook voor een klas met veel moslimleerlingen dat ik Joods en een linkse zionist ben, dat ik mij zorgen maak over antisemitisme. Maar ik ga wel in gesprek. Als je je zorgen/angsten op een open, reflectieve manier aankaart ontstaat er een open gesprek. Dit was zover ik begreep ook het doel van Samuel Paty. Zijn moord kwam dan ook dichtbij. Ook ik heb te maken gehad met bedreigingen. Wat er met hem gebeurde is een van mijn grootste nachtmerries.

Ik denk dat je met mensen/leerlingen in gesprek moet gaan. Wanneer je meer van elkaar weet, kun je elkaar beter begrijpen en daardoor dichter bij elkaar komen. Ik zou zelf de cartoons niet laten zien in de klas, want uit mijn gesprekken met islamitische vrienden van mij weet ik dat het pijn doet. Omdat Mohammed de belangrijkste profeet is en omdat hij dood is. In de islam moet je over een overleden persoon niet spreken of goed. Hij kan zichzelf niet meer verdedigen. Door wel de cartoons te laten zien komt er niet opeens een open gesprek over problemen zoals terrorisme of geweld tegen vrouwen. Je wekt alleen nog meer haat en onbegrip op. Je raakt je leerlingen kwijt en het wekt aan de verschillende kanten alleen maar meer polarisatie op. Het is zowel in het klaslokaal als in de maatschappij in het geheel belangrijk dat mensen zich veilig voelen. Dit betekent niet dat we pijnpunten niet moeten bespreken, juist wel! Maar wel op een respectvolle manier.

Wellicht ten overvloede: dit betekent niet dat iemand die wél kiest voor die weg, geweld verdient. Geweld moet hoe dan ook, altijd worden bestreden.

Dit artikel verscheen eerder op: https://www.crescas.nl/columns/webcolumnvanhilst/yxgoz/Geweld-is-nooit-de-oplossing/

Onzekere tijden

De coronacrisis lijkt op zijn einde gekomen. De restaurants zijn weer open, net zoals dierentuinen, hotels en pretparken. Voor mij voelt het nog niet zo zeker. De Joodse gemeenschap is (nog) harder getroffen dan anderen. Omdat de lockdown maatregelen net na het joods carnaval, Poerim, vielen, zijn veel leden van de Joodse gemeenschap besmet geraakt en zelfs overleden. Ook ik werd besmet en ben nog steeds herstellende, na 3 maanden! Alles openstellen en het virus vrijspel geven maakt mij dus erg bang.

 Ook bij sommige leden van de joodse gemeenschap klinkt de roep om openstelling steeds harder. Hoewel de zoom sjoeldiensten, ongekend populair zijn, willen veel mensen elkaar zien. Een synagoge is naast een gebedshuis ook vooral een huis van samenkomst. Een plek waar de weinig joden van Nederland elkaar kunnen ontmoeten. Tijdens een dienst wordt er veel gezongen, meer nog dan in een kerk. En net zoals bij andere geloofsgemeenschappen hebben wij last van vergrijzing. Met de hoge feestdagen om de hoek, wanneer onze synagoge normaal gesproken vol zit met 900 man, klinkt het voor mij als een recept voor drama… Soms hoor ik andere gelovigen zeggen, ach als mijn tijd gekomen is … Dat is geen joodse gedachte. Ja geloof is goed maar God heeft ons ook ons verstand gegeven. Maar wat is het verstandigste nu?

Dit artikel verscheen eerder in de zomerspecial van Oasemagazine

Veranderen

De afgelopen maanden hebben we veel moeten veranderen. Als je de deur uitgaat moet je denken aan je mondkapje en Handgel. Je mag je vrienden en vriendinnen niet meer knuffelen en op school moet je je ziekmelden bij een lichte verkoudheid. 

De joodse gemeenschap moest zich, net zoals veel religieuze groepen, extra aanpassen. Op 28 september is het Jom Kippoer, de grote verzoendag. De dag dat je reflecteert op alles wat je het afgelopen jaar beter had kunnen doen. Door te vasten en afstand te nemen van het normale leven. Normaal gesproken dé dag dat iedereen samenkomt in de synagoge om te bidden, te knuffelen en natuurlijk bij te kletsen. Op een “normale” Jom Kippoer zitten er op het hoogtepunt wel 1000 mensen in de synagoge.  Het is als een soort grote reünie. 

Voor mij is Jom Kippoer tevens het moment om compleet te unpluggen van al mijn apparaten. Ik kan door gezondheidsredenen niet vasten en dit is mijn manier om toch goed mee te doen.  Dit jaar is echter alles anders. Omdat het onmogelijk is om zowel afstand te houden als de beveiliging goed te krijgen heeft de leiding ervoor gekozen om de diensten alleen aan te bieden via zoom. Je moet dus wel online zijn. Jom Kippoer zal dus ook weer anders zijn dan anders, hopelijk is het tijdelijke verandering want ik mis nu al de rust en extra knuffels… 

Dit artikel verscheen eerder in Oasemagazine week 38

Het perspectief van de ander

De coronacrisis blijft maar voortduren. Waar ik in april nog hoopte in september weer normaal aan het werk te kunnen zijn bij mijn geliefde musea blijkt dat toch een ijdele hoop. Hoewel mensen wel massaal naar het strand gingen, lijkt een museum toch een brug te ver voor velen. In de maand september heb ik dan ook welgeteld nul rondleidingen op mijn planning staan.

Des te blijer ben ik met mijn baantje als docent levensbeschouwing op het Fons Vitae lyceum in Amsterdam. Naast een (klein) vast inkomen geeft me dat ook de mogelijkheid om te doen wat ik het liefste doe: in gesprek gaan met verschillende groepen. Spannend is het wel, hoeveel ervaring ik ook heb met voor een groep staan, week in week uit dezelfde leerlingen is toch anders. Het heeft zijn nadelen – als je niet klikt met iemand uit de groep zie je die elke keer weer – maar gelukkig ook veel voordelen. In de maand die ik nu lesgeef heb ik al een echte band opgebouwd met de leerlingen.

Doordat je een diepere band opbouwt met de leerlingen kom je erachter wat ze echt denken. Zoals bij al mijn lessen is het belangrijkste voor mij dat de leerlingen kritisch leren denken, vragen stellen en luisteren naar de ander. Of het nou gaat over het Taoïsme, het ultra-orthodoxe jodendom of de Nederlandse surfcultuur. Ik vrees dat de leerlingen over vijftien jaar weinig meer zullen weten over de details van de les. Zelfs ik, met mijn nerdy interesse in geschiedenis en levensbeschouwing, ben veel van de feitjes al kwijt. Wel hebben de lessen me doen nadenken over mijn eigen perspectief en dat van de ander. Als ik maar een beetje daarvan kan overbrengen op mijn leerlingen, in hun context, dan ben ik gelukkig. Zeker in deze tijd van onrust, fake news en complotdenken is dit extra belangrijk. Duimen jullie met me mee dat het lukt?

Dit artikel verscheen eerder op: https://www.crescas.nl/columns/webcolumnvanhilst/1mgoz/Het-perspectief-van-de-ander/?fbclid=IwAR3YRlAam_5ft1gvVI4zqpYSczu0YW55GbH_bwffvFcrBKXoCDwFMzJnKXw

Complot theorieën

Al lang worstel ik met het onderwerp van complottheorieën. Degenen die mij een beetje kennen, weten dat ik opensta voor mensen met een andere mening. Zelfs met een mening die compleet tegenover mijn eigen visie staat. Weinig is ‘fout’. Door respect te hebben voor een ander, te luisteren naar de ander en door te vragen kom je nader tot elkaar.

In principe geldt dit ook voor mensen die in complottheorieën geloven. Zoals mijn zwager Jaron Harambam – gepromoveerd op dit onderwerp – benoemt, zijn veel mensen die complottheorieën volgen kritische denkers. Mensen die, door welke oorzaak dan ook, niet meer geloven in de mainstream media en zich vragen stellen bij het officiële verhaal. Discussies hierover kom je overal tegen, zelfs in de familie app. Jaron en ik schreven hier zelfs een artikel over voor Sociale Vraagstukken.

Door de coronacrisis komen deze theorieën nog sterker dan anders naar boven. Sommige theorieën zou je zeker onder ‘kritisch denken’ kunnen plaatsen. Lastiger vind ik het echter als het mythische proporties aanneemt. Zeker als dit gericht is tegen een bepaalde bevolkingsgroep. Complottheorieën kunnen dan leiden tot polarisatie, uitsluiting of zelfs geweld. Daarnaast is het een stuk lastiger om te ontkrachten dat wij als Joden geen lizard people zijn die het coronavirus willen verspreiden om de wereld te beheersen, dan om uit te leggen waar het idee vandaan komt van Joden en geld. Overigens komen niet alleen over ons, maar ook bij ons, veel samenzweringstheorieën voorbij, over andere minderheidsgroepen.

Hoe kunnen wij het beste omgaan met deze verschillende samenzweringstheorieën? Demoniseren is geen oplossing, onze hekken hoger optrekken ook niet. Op een open manier het gesprek aangaan, binnen en buiten onze gemeenschap, lijkt mij nog steeds de beste oplossing, maar is het genoeg?

 

Dit artikel verscheen eerder op: https://www.crescas.nl/blog/webcolumnvanhilst/1igoz/Complottheorieen/?fbclid=IwAR0Swpd99XSWAiWbsYfWmIwi04C1Ky1d3fC8HVd-OYm5M0BaqEB-8Aazkc0

Museumdocent in Corona tijden

1 juni gaan de musea eindelijk weer open, na bijna 3 maanden dicht te zijn geweest. Het is echter de vraag wanneer er weer ruimte komt voor groepsbezoeken. De angst bij veel museumdocenten is dat het lang gaat duren voordat wij weer ons werk kunnen doen in het “nieuwe normaal”. O.a. Bram, de vereniging voor museumdocenten, is hier veel mee bezig. Gelukkig komt er nu langzaam ook meer aandacht vanuit andere instanties.

Cnaan Liphshiz interviewde voor Jewish Telegraphic Agency ( JTA) directeur Emile Schrijver en mij over de gevolgen voor hetJoods Cultureel Kwartier. Dit is na te lezen op: https://www.jta.org/2020/05/19/culture/amsterdams-jewish-quarter-is-getting-ready-to-reopen-but-some-wonder-if-it-will-ever-be-the-same

Wat denken jullie? Is er nog ruimte voor museum educatie in het “nieuwe normaal”? en op welke manier?