Veranderen

De afgelopen maanden hebben we veel moeten veranderen. Als je de deur uitgaat moet je denken aan je mondkapje en Handgel. Je mag je vrienden en vriendinnen niet meer knuffelen en op school moet je je ziekmelden bij een lichte verkoudheid. 

De joodse gemeenschap moest zich, net zoals veel religieuze groepen, extra aanpassen. Op 28 september is het Jom Kippoer, de grote verzoendag. De dag dat je reflecteert op alles wat je het afgelopen jaar beter had kunnen doen. Door te vasten en afstand te nemen van het normale leven. Normaal gesproken dé dag dat iedereen samenkomt in de synagoge om te bidden, te knuffelen en natuurlijk bij te kletsen. Op een “normale” Jom Kippoer zitten er op het hoogtepunt wel 1000 mensen in de synagoge.  Het is als een soort grote reünie. 

Voor mij is Jom Kippoer tevens het moment om compleet te unpluggen van al mijn apparaten. Ik kan door gezondheidsredenen niet vasten en dit is mijn manier om toch goed mee te doen.  Dit jaar is echter alles anders. Omdat het onmogelijk is om zowel afstand te houden als de beveiliging goed te krijgen heeft de leiding ervoor gekozen om de diensten alleen aan te bieden via zoom. Je moet dus wel online zijn. Jom Kippoer zal dus ook weer anders zijn dan anders, hopelijk is het tijdelijke verandering want ik mis nu al de rust en extra knuffels… 

Dit artikel verscheen eerder in Oasemagazine week 38

Het perspectief van de ander

De coronacrisis blijft maar voortduren. Waar ik in april nog hoopte in september weer normaal aan het werk te kunnen zijn bij mijn geliefde musea blijkt dat toch een ijdele hoop. Hoewel mensen wel massaal naar het strand gingen, lijkt een museum toch een brug te ver voor velen. In de maand september heb ik dan ook welgeteld nul rondleidingen op mijn planning staan.

Des te blijer ben ik met mijn baantje als docent levensbeschouwing op het Fons Vitae lyceum in Amsterdam. Naast een (klein) vast inkomen geeft me dat ook de mogelijkheid om te doen wat ik het liefste doe: in gesprek gaan met verschillende groepen. Spannend is het wel, hoeveel ervaring ik ook heb met voor een groep staan, week in week uit dezelfde leerlingen is toch anders. Het heeft zijn nadelen – als je niet klikt met iemand uit de groep zie je die elke keer weer – maar gelukkig ook veel voordelen. In de maand die ik nu lesgeef heb ik al een echte band opgebouwd met de leerlingen.

Doordat je een diepere band opbouwt met de leerlingen kom je erachter wat ze echt denken. Zoals bij al mijn lessen is het belangrijkste voor mij dat de leerlingen kritisch leren denken, vragen stellen en luisteren naar de ander. Of het nou gaat over het Taoïsme, het ultra-orthodoxe jodendom of de Nederlandse surfcultuur. Ik vrees dat de leerlingen over vijftien jaar weinig meer zullen weten over de details van de les. Zelfs ik, met mijn nerdy interesse in geschiedenis en levensbeschouwing, ben veel van de feitjes al kwijt. Wel hebben de lessen me doen nadenken over mijn eigen perspectief en dat van de ander. Als ik maar een beetje daarvan kan overbrengen op mijn leerlingen, in hun context, dan ben ik gelukkig. Zeker in deze tijd van onrust, fake news en complotdenken is dit extra belangrijk. Duimen jullie met me mee dat het lukt?

Dit artikel verscheen eerder op: https://www.crescas.nl/columns/webcolumnvanhilst/1mgoz/Het-perspectief-van-de-ander/?fbclid=IwAR3YRlAam_5ft1gvVI4zqpYSczu0YW55GbH_bwffvFcrBKXoCDwFMzJnKXw

Interview Nieuw Wij

Debat en gesprek maken deel uit van de kern van het jodendom. Bijna niets ‘moet’ of is niet toegestaan.”

In het Scheepvaartmuseum geeft ze regelmatig rondleidingen en uitleg over onder meer de koloniale geschiedenis van Nederland en de zogeheten gouden eeuw, een stuk historie waar we nu vaak anders tegenaan kijken dan vroeger. Daarnaast geeft ze op andere locaties voorlichting over het jodendom, de godsdienst waartoe zij en ook haar man behoort. “Mijn passie is religie.”

Wat betekent het jodendom voor jou?

“In het jodendom mag je alles vragen. Debat en gesprek maken deel uit van de kern van het jodendom. Bijna niets ‘moet’ of is niet toegestaan. De rabbijn schrijft niet voor hoe je moet leven, maar is gesprekspartner. Samen zoek je naar antwoorden. Dat was voor mij prettig tijdens bijvoorbeeld Jom Kippoer. Op dit feest mag je ruim een etmaal niet eten en drinken. Voor mij is dat erg lastig. Samen hebben we gezocht naar een manier waarop het vasten voor mij wel goed te doen was. Een rabbijn staat niet boven je, maar ondersteunt en begeleid je. Hij of zij daagt je uit om zelf op zoek te gaan naar antwoorden.”

Het jodendom betekent voor Anne-Maria bewust leven en het goede doen. “Iemand kan een heel goede jood zijn, zonder in God te geloven,” zegt ze. En hoe zit dit dan voor haar? “Ik geloof in God,” zegt ze zonder aarzeling. “Tijd voor stilte en meditatie is belangrijk voor mij. Voor het slapen gaan zoekt ik altijd de stilte. Maar ik geloof niet in God als een soort wolk in de lucht, met handjes die sturen.”

Het gaat om de praktijk, om je verantwoordelijkheid en om het herstellen van de wereld.”

Ze denkt even na. “Ken je de anekdote over de man die op het dak van zijn huis zit, tijdens een flinke overstroming? Diverse mensen komen langs om deze man te redden, maar hij slaat het aanbod telkens af. Hij wacht tot God hem komt redden. De man verdrinkt en komt in de hemel. Daar vraagt hij aan God waarom Hij hem niet gered heeft. Daarop zegt God: ‘Waarom ben je zo eigenwijs? Ik heb drie keer iemand gestuurd, maar telkens sloeg je het aanbod af. Waarom heb je mijn uitgestoken hand niet gezien?’.”

Voor Anne-Maria is dit een treffend verhaal over de wijze waarop ze joods wil zijn en hoe zij in God gelooft. “Het gaat om de praktijk, om je verantwoordelijkheid en om het herstellen van de wereld, zoals de joodse gedachte van tikkun olam. Het licht is gebroken in kleine deeltjes, maar het kan door ons mensen weer echt licht worden. We hebben als mens de opdracht de wereld mooier en beter achter te laten.”

Waarom ben je geschiedenis en Hebreeuws gaan studeren?

“Ik ben van jongs af aan benieuwd naar wat mensen drijft. Het antwoord op die vraag vind je in de geschiedenis en ook in religie. Hoe kunnen we ook leren van de geschiedenis? De geschiedenis van het jodendom is heel interessant. Door de diaspora van joden is het een heel interculturele religie. Dat zie ik van heel dichtbij. Neem bijvoorbeeld mijn schoonvader. Hij komt uit Israël en heeft een Perzische achtergrond. Joden van elders zijn anders dan joden die al generaties lang in Europa leven.”

AM van Hilst
Anne-Maria van Hilst

“Het mooie van Hebreeuws vind ik het echt kunnen lezen van de Tenach, in de grondtekst. Vertalingen zijn altijd interpretaties. Het is bijzonder om de oorspronkelijke tekst te kunnen lezen. Daarbij is altijd ruimte om zelf de tekst te interpreteren en erover in gesprek te gaan, pas dan komt de tekst tot leven. Dat doe ik ook met groepen mensen, bijvoorbeeld in kerken of bij een interreligieuze vrouwenorganisatie.”

Wat brengt het jou om lid te zijn van de Liberaal Joodse Gemeente in Amsterdam?

“Het is voor mij een soort ‘thuis’, een familie. Veel mensen ken ik al lange tijd en hen kom ik in de gemeenschap vaak tegen. Er zijn samenkomsten op vrijdagavond en zaterdagmorgen waar ik regelmatig ben. De overweging naar aanleiding van een Thora-tekst, daar kan ik vaak wat mee, ik vind het mooi en ook leerzaam.”

“Ik ben ook betrokken bij het jongerenwerk en trek op met tieners die hun Bar of Bat mitswa doen, meisjes van twaalf en jongens van dertien. Ze volgen een intensief traject. Het is prachtig om met hen gesprekken te voeren en met hen de diepte in te gaan. Hoe wordt het geloof iets van hen zelf? Welke keuzes maken ze, voor wie of wat willen ze verantwoordelijk zijn? Je doet ook leuke dingen samen.”

Waarom geef je voorlichting over het jodendom?

“Het is een cliché maar daarom ook zo waar: onbekend maakt onbemind. Er bestaan zo veel vooroordelen over joden. Het is natuurlijk ook maar een kleine groep in Nederland. Soms vertellen mensen dat ze nog nooit een jood ontmoet hebben. Het is ontzettend belangrijk dat er meer kennis en begrip groeit.”

De tegenstellingen en vijandbeelden worden gecultiveerd. Dat verkoopt beter en mensen consumeren het.”

Maak je je zorgen over antisemitisme en moslimhaat?

‘Ja, daar moet je niet te licht over denken. Ik ben zelf meerdere keren bedreigd geweest. Bij onze synagoge staan altijd meerdere bewapende marechaussees. We wonen hier als joden nu vierhonderd jaar en nog steeds voelen we ons bedreigd. Het wordt naar mijn gevoel ook erger. Dat vind ik zorgwekkend. De oorzaak is dat mensen geen kennis hebben, niet van het jodendom en ook niet van de islam. Ik denk dat de werking van sociale media en ook massamedia daarin ook een grote rol speelt. Wrijving en tegenstellingen scoren goed en met iets positiefs scoor je niet. Dus de tegenstellingen en vijandbeelden worden gecultiveerd. Dat verkoopt beter en mensen consumeren het.”

Wat doe je op het gebied van interreligieuze dialoog en waarom?

“Juist vanwege die tegenstellingen ben ik in Amsterdam betrokken geraakt bij onder meer de dialoogcommissie van de Liberaal Joodse Gemeente wat leidde tot allerlei ontmoetingen met moslims en christenen. Dan gaat het niet alleen om lief zijn voor elkaar, maar ook om het échte gesprek. Je moet onder ogen zien dat mensen bang zijn voor de andere groep waartoe ze zelf niet behoren. Dat moet je serieus nemen. Mensen willen gehoord worden, serieus worden genomen. Dat betekent dat je vooral en veel naar elkaar moet luisteren. Moslimhaat boezemt me evenveel angst in als antisemitisme. Ik heb inmiddels heel veel moslimvrienden. Ik vind het ook doodeng als populisten de joodse gemeenschap instrumenteel voor hun karretje spannen. Is Wilders een vriend van de joden? Alleen zolang hem dat goed uitkomt. We moeten zorgen dat we niet tegen elkaar uitgespeeld worden en elkaar steunen en helpen.”

Welke mensen zijn inspirerende voorbeelden voor jou?

“Ik denk aan bijvoorbeeld Menno ten Brink, de rabbijn van de Liberaal Joodse Gemeente. Hij durft zijn nek uit te steken en is actief in de interreligieuze dialoog, wat hem niet door iedereen in dank wordt afgenomen. Daar heb ik ontzettend veel respect voor. En ik denk aan Anne Dijk, een bekende moslima met wie ik veel contact heb en met wie ik ook filmpjes heb gemaakt. Verder wil ik de mensen van de Al Kabir Moskee noemen, met wie we contacten hebben. Imam Marzouk Aulad Abdelah en bestuurslid Mustafa Slaby ken ik nu ruim drie jaar. Vorig jaar ben ik getrouwd en ze waren te gast op onze joodse bruiloft. Dat was prachtig. Mustafa spreekt altijd geweldig, dat raakt me dan en dan omhelzen we elkaar. Hij is een soort Marokkaanse opa voor mij.”

De groeiende polarisatie baart me echt zorgen. Mensen luisteren niet naar elkaar. Ga gewoon eens echt met elkaar in gesprek.”

Komt het nog goed met Israël en Palestina?

“Er gaan veel dingen fout op dit moment, van beide kanten. Ik vind het lastig dat je als jood in Nederland hierop aangesproken wordt. Ik ben kritisch op de Israëlische politiek maar vind het moeilijk dat joden hier in Amsterdam, en zeker kinderen, erop worden aangesproken. De extremen van beide kanten dragen naar mijn overtuiging schuld. Tegelijk zijn er ook vredesinitiatieven, van beide kanten.”

Waarover maak je je zorgen en wat geeft je hoop?

“De groeiende polarisatie baart me echt zorgen. Mensen luisteren niet naar elkaar. Ga gewoon eens echt met elkaar in gesprek en vraag de ander eens wat hem of haar bezielt of angst inboezemt. Probeer ook van sommige misverstanden de humor te zien. Tijdens een project ‘Leer je buren kennen’ viel het stil en liep het gesprek niet. We hebben toen bedacht dat iedereen grappen mocht bedenken. Geen grappen over de anderen, maar over de eigen groep. Dat gaf enorm veel ontspanning. Zo kan het dus ook.”

“Tijdens een andere bijeenkomst was er een boze jongeman die niks wilde zeggen, maar wel heel boos keek. Wat hem dwars zat? Dat wilde hij niet zeggen. Hij had een Marokkaanse achtergrond en kreeg vijf minuten het woord. Hij gaf zijn visie op de problematiek in Israël en de Palestijnse gebieden. Als gespreksleider zei ik: wat goed dat je dit deelt en we snappen je emotie. Iedereen zag hem ontspannen en na afloop hadden we nog even een gesprek samen. Hij stelde voor om dit soort dialooggesprekken ook zijn eigen moskee te gaan voeren. Dat zijn van die momenten die laten zien dat het ook anders kan. Dat ontmoeting echt leidt tot begrip.”

Dit stuk verscheen eerder op:

https://www.nieuwwij.nl/interview/probeer-van-sommige-misverstanden-de-humor-in-te-zien/?fbclid=IwAR0NI0xD65CrnfFeoh0B6LoHSQnMJwZb-6ylwTRihB98fYBbwMBwCRRmqFY

Leer je Buren kennen

De joden in vormen in Nederland een hele kleine minderheidsgroep. Zelfs in de meest ruime telling zijn er tussen de 40 en 50.000 joden in heel Nederland. Het is dan ook niet zo gek dat veel mensen nog nooit een joods iemand zijn tegengekomen. Als je nog nooit een joods iemand hebt gezien is het makkelijk om vooroordelen over de gemeenschap te krijgen, zeker als de enige “herkenbare” joden leden van de (ultra) orthodoxe gemeenschap zijn.

Mede om wél elkaar te leren kennen is door de LJG Amsterdam het project Leer je Buren kennen enkele jaren geleden opgezet. Leerlingen van het ROC, de PABO en middelbare scholen worden uitgenodigd in de synagoge om het gesprek aan te gaan en alles aan elkaar te vragen. Sinds enkele jaren mag ik dit ook faciliteren en ga ik hiervoor ook naar de prachtige synagoge Enschede.

Inmiddels zijn er al meer dan 12000 leerlingen langs geweest en blijkt het project een groot succes. In 2017 werden we al beloond met de eerste Brouwerprijs van het KHMW.  Een grote eer en bovendien een prijs van 100.000 euro die we kunnen inzetten voor onderzoek en uitbreiding van het project.

xxl

Afgelopen donderdag kwamen daarnaast journalisten van de NOS ook filmen. Hieronder een verslag van de dag:

https://nos.nl/artikel/2214044-anne-maria-is-joods-sommige-mensen-denken-dat-ik-een-demon-ben.html

Exodus uit de vuurtoren

Dina-Perla Portnaar schreef de afgelopen tijd aan een boek over haar jeugd in de orthodox-joodse gemeente. Zij heeft veel te maken gehad met geweld en dwang en heeft zich hier aan weten te ontworstelen. 11 januari presenteerde zij haar boek in de Ako in de Beethovenstraat in Amsterdam. Deze plaats speelde een belangrijke rol in haar boek als bron van kennis.

dina-perla-de-winter-768x498

Na een interview met haar over het boek was er tijd voor een panel. Verschillende vrouwen spraken vanuit hun eigen expertise over hoe emancipatie van vrouwen bewerkstelligd kan worden. Zo sprak Chantal Suissa over de rol van interreligieuze contacten, Julie Blocq-Schipper over onderwijs  en Bertina Minco over cultuur. Ik heb verteld over de rol die seksualiteit kan spelen bij emancipatie.

Als je naar de joodse traditie kijkt zijn er veel handvatten voor de bescherming en “empowering” van vrouwen. Zo mag een vrouw altijd seks weigeren, moet een man zorgen voor haar genot en zijn beide partners verantwoordelijk voor hun eigen eer.  In de praktijk is dit echter lang niet altijd het geval. Zoals Dina-Perla beschrijft in haar boek wordt, zeker in de ultra-orthodoxie, de joodse wet vaak juist gebruikt om vrouwen klein te houden. Het is onze taak om dit proberen te doorbreken en weer terug te gaan naar de eigenlijke betekenis!

 

Voor een uitgebreider verslag van de avond zie:

http://www.joods.nl/2018/01/boekpresentatie-exodus-vuurtoren-dina-perla-winter/

Weekend Talmoed Tora

Sinds 1 maart ben ik co-hoofd voor Liberaal Joods Onderwijs van Amsterdam.  Het is altijd een uitdaging om een leidende functie te krijgen, zeker als je iemand opvolgt die al meer dan 30 jaar met veel plezier deze functie heeft bekleed. Gelukkig is iedereen heel welwillend om tips te geven en mee te denken over hoe we dit het beste kunnen doen.

Afgelopen mei was het weer tijd voor het Talmoed Tora weekend, het jaarlijkse weekend van het landelijke Liberaal Joods Onderwijs. Dit jaar kreeg ik de leiding, heel spannend! In de aanloop naar het weekend probeerden we, samen met ons subhoofd, een zo uitdagend mogelijk programma te maken rondom het thema Joodse muziek. Zo nodigden we de band Mokum klatsj  uit voor een workshop.

Het weekend begon gezellig met een gezamenlijke sjabbatmaaltijd waarna de groepen zich opsplitsten in leeftijden. De leerlingen zongen, dansten en leerden over allerlei joodse muzikale stromingen zoals Mizrachi, klezmer etc. Op de bonte avond lieten de kinderen hun talenten zien.

De afsluiting zondagochtend was een presentatie van alles was de leerlingen geleerd hadden. Buikdansende mizrachim, bebaarde ashkenazim en alle zangtekens van de Tora kwamen voorbij. Mooi overzicht van de diversiteit van het Jodendom. Veel mensen zien bij Joden nog steeds alleen het beeld van de blanke joden met zwart haar voor zich. Joden zijn er echter in alle vormen, kleuren en talen. Heel belangrijk om dit te delen met de leerlingen.

Al met al kunnen we terugkijken op een zeer geslaagd weekend. Fijn om te merken dat we gesteund worden door een prachtig team en een fantastische oudercommissie.

Veiligheidspact – Eten en ontmoeten

Een tijd geleden werden Channa Al en ik door de samenwerkende organisaties van het Veiligheidspact  gevraagd om twee dialoogbijeenkomsten te organiseren. Een voor jongeren en een voor ouderen. De gemeente Amsterdam gaf voor deze gelegenheid subsidie om de verschillende groepen mensen bij elkaar te brengen.

met-channa

In november organiseerden wij het evenement voor de jongeren in samenwerking met Crea. Rondom het thema partnerkeuze en discriminatie hebben we de film Arranged gekeken. Daarna hebben we in kleinere groepjes gepraat over verschillende vooroordelen over seksualiteit in de diverse gemeenschappen.

Deze week was het tijd voor het evenement van ouderen. In samenwerking met Rudi de Vries van Bagels and Beans op de Parnassusweg in Amsterdam organiseerden wij een ontmoeting met 55+ers rond het thema eten. Meer dan veertig ouderen van onder andere Joodse, Marokkaanse, Turkse en Nederlandse afkomst kwamen samen.

dialoog

We begonnen met een “speeddate” evenement. We hadden tweetallen gemaakt die tien minuten hadden om samen te praten rondom een door ons gestelde vraag over hun lievelingsgerechten of belangrijkste feestdag. Na tien minuten wisselden ze door en kreeg iedereen nieuwe vragen. Na drie rondes was het tijd voor het eten. Rudi had voor heerlijke bagels gezorgd, de Turkse delegatie had gezorgd voor baklava en wij hadden koshere hapjes gehaald.

Na de maaltijd werden de deelnemers verdeeld in groepjes waarin ze moesten praten over hoe hun ervaring de jongere generaties kon helpen. Deze tips schreven ze vervolgens op het tafelkleed. Het was erg moeilijk om ze tussendoor stil te krijgen, zo gezellig was het!

blad

Al met al kijken Channa en ik terug op een zeer geslaagde avond. Heel inspirerend om erbij aanwezig te mogen zijn.

Een xxs museum voor een xxs gids

Sinds maart vorig jaar werk ik als museumdocent voor het Scheepvaart museum. Ik geef rondleidingen op het schip, in de tentoonstellingen en begeleid educatieve programma’s. Hoewel het museum anders is dan het Joods Historisch voelde ik mij hier ook meteen thuis. Leuke collega’s, fijne werksfeer en de hele dag praten over geschiedenis. Wat wil een mens nog meer?!

Deze maand is Nederland de voorzitter geworden van de Europese unie voor het komende half jaar. Ze hebben daarbij ons prachtige museum gekozen als vergaderlocatie. Erg leuk en aardig maar wij moeten daardoor enkele weken ons museum uit. Het museum is dan alleen toegankelijk voor de ministers van de verschillende Europese landen. Als goedmakertje voor de bezoekers hebben ze een mini Scheepvaartmuseum voor de deur gezet: Scheepvaartmuseum XXS

xxs

In dit huisje krijgen de bezoekers koffie, thee en iets lekkers. Daarnaast zit ik er als museumdocent om ze een mini rondleiding te geven met een spannend verhaal over de Gouden Eeuw. Al meteen is dit een groot succes! Hoewel sommige bezoekers in het begin teleurgesteld zijn dat het grote museum dicht is, lopen de meeste zeer tevreden weer naar buiten. We worden vooral bezocht door buitenlandse bezoekers die meteen gebruik maken van de gelegenheid om van alles te vragen over Nederland. Hierdoor krijg je de meest interessante gesprekken en ontmoetingen.

Het ene moment heb je een gesprek over kaarten met een woestijngids uit Egypte in het Engels en het andere moment een verhaal in het Duits over religieuze vrijheid in de DDR met een katholiek stel houtbewerkers uit Duitsland. Doordat je de gelegenheid hebt om echt even met elkaar in gesprek te komen leer je heel veel van elkaar. Wat zijn er veel inspirerende mensen in de wereld!

Voor wie zin heeft om ook langs te komen: Het huisje staat er nog tot 7 februari. Het is zeker een aanrader!

 

 

 

Diversiteit

Al sinds ik mij kan herinneren ben ik zeer geïnteresseerd in de diversiteit van de samenleving. Mijn basisschool in Amsterdam zuidoost was een smeltkroes van mensen van tientallen verschillende afkomsten en religies. De favoriete tijd van het jaar was voor mij altijd het kerstdiner omdat alle kinderen van de klas dan gerechten meenamen van hun land van herkomst. Al die geuren, kleuren en smaken…. Heerlijk!

diversiteit

Diversiteit loopt echter niet altijd op rolletjes. Sommige mensen voelen zich bedreigd door ‘de ander’, vooral als ze de ander niet kennen. Ze zijn bang dat ‘de ander’ hun eigen cultuur/religie/gewoontes verdringt en dat ze niet meer zichzelf kunnen zijn. Dit kan leiden tot angst, woede of zelfs haat voor mensen met een andere religie, afkomst of seksualiteit. Dit is echter vaak gebaseerd op gebrek aan kennis over deze ander.

Ik vind het daarom belangrijk om me zoveel mogelijk in te zetten op het in contact laten komen van verschillende bevolkingsgroepen. Dit kan door educatie of door dialoog. Zo ben ik actief bij dialoogbijeenkomsten, geef ik lessen over het jodendom op verschillende scholen en doe ik mee aan Mo en Moos. Bij Mo en Moos werken we met Joodse en islamitische Young professionals ( 25-35) aan wederzijds begrip door het overbrengen van kennis en dialoog. Hierover later meer.

Een ander project waar ik veel mee bezig ben is gelijk=gelijk van Diversion. Hierbij ga je verschillende basisscholen af met een Joodse (moi), islamitische en homoseksuele peer. Je vertelt hierbij over wat je eigen ervaringen zijn met discriminatie maar ook over welke vooroordelen je zelf gehad hebt. Vooral het feit dat je dit met zo een gemengd groepje doet spreekt de kinderen vaak erg aan. Ook is het voor onszelf erg leuk. Ik werk veel samen met twee peers: Bobby en Y. en ik heb super veel van hun geleerd over hun kijk op de wereld. We gaan af en toe wat leuks doen en dan kletsen we weer heerlijk bij. Zo leer ik ook zelf elke dag weer bij over diversiteit!